Dzięki odkryciu niezmiennych (a w zasadzie zmieniających się bardzo powoli) fragmentów ludzkiego DNA (markerów) pojawiło się pojęcie haplogrupy i „genetycznego klanu”. Istnieją zarówno haplogrupy dziedziczone w linii żeńskiej (haplogrupy mitochondrialnego DNA), jak i haplogrupy dziedziczone w linii męskiej (haplogrupy chromosomu Y). Otwierają one nowe perspektywy w badaniach nad pochodzeniem i pokrewieństwem grup etnicznych, jak również genealogią poszczególnych rodzin.

Odkrycie haplogrup Y-DNA i mtDNA umożliwiło uchwycenie genealogicznej kontynuacji pojedynczych rodów i całych społeczności pomimo zmian cech fizycznych, kultury, języka, przynależności społecznej czy nazwiska. Należy bowiem pamiętać, że nazwiska w swojej obecnej formie uformowały się w Europie w wiekach średnich, choć wśród wielu warstw społecznych (chłopi, Żydzi) pojawiły się znacznie później. Częste były również przypadki zmiany nazwiska w różnych okolicznościach. Nietrwała jest również przynależność wyznaniowa, etniczna czy społeczna, ulegając zmianie pod wpływem życiowych okoliczności. Zmienne, pomimo zachowania ciągłości tradycji genetyczno-genealogicznej, są także cechy biologiczne. W skrajnym przypadku można wyobrazić sobie sytuację, gdy pewien mężczyzna będzie prezentował cechy rasy białej, jego syn – cechy rasy żółtej, a wnuk – cechy rasy czarnej. Niezmienne fragmenty naszego DNA pozwalają jednak udowodnić ciągłość pokoleniowej tradycji.

Genealogia populacji

Haplogrupy męskie (Y-DNA) tworzą w Europie wyraźne skupiska. Przy dominacji dwóch podstawowych klanów Y-DNA: R (ok. 50%) i I (ok. 20%) zaznacza się jednak charakterystyczne zróżnicowanie rozmieszczenia ich subkladów. Zachód wyróżnia się wyraźną dominacją haplogrupy R1b nad R1a oraz haplogrupy I1 nad I2 (prócz Hiszpanii, Portugalii i Włoch). Wschód Europy, poza nielicznymi wyjątkami, charakteryzuje się odwrotnymi proporcjami. Znacząca domieszka innych haplogrup występuje jedynie na północnym i południowym wschodzie Europy. Na południowym wschodzie dotyczy to przede wszystkim haplogrup E, G, J i T (szczególnie Turcja, Grecja i południowe Włochy), na północnym wschodzie – haplogrupy N (Finlandia, kraje bałtyckie i Rosja) (ryc. 1).

czytaj też:Skała niezgody! Jak Hiszpanie chcieliby odebrać Brytyjczykom Gibraltar

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here