Upowcy z sotni Bira podający się WP. fot. domena publiczna autor: J.Gerhard

O Wasylu Szyszkanyncu, pseudonim „Bir”, przetrwało niewiele informacji. Występuje on też w literaturze pod nazwiskiem Iwan lub Roman Kozieryński, a także Grzegorz Marchałko. Nazwiskami tymi „Bir” posługiwał się w zależności od okoliczności. Najprawdopodobniej dla zatarcia za sobą śladów swojej działalności.

Biografia „Bira” jest niejasna, a dane podawane w różnych wydawnictwach są często ze sobą sprzeczne. Urodził się w Ławocznem koło Stryja w 1921 roku. Z ruchem nacjonalistycznym związany był od chwili jego powstania. Jak wielu członków Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN), brał udział w walkach na terenie Rusi Podkarpackiej, którą w momencie rozpadu Czechosłowacji ukraińscy nacjonaliści chcieli przekształcić w Karpato-Ukrainę.

Prawdopodobnie tam związał się z Wasylem Mizernym „Renem”. Być może walczył tam nawet pod jego rozkazami. Nie jest wykluczone, że tak jak wielu innych nacjonalistów uciekających przed represjami Węgrów, którzy zajęli Ruś Podarpacką, schronił się pod skrzydłami Abwehry i przeszedł szkolenie wywiadowcze. To tłumaczyłoby posługiwanie się przez niego wieloma nazwiskami i sprzeczne dane w jego życiorysie. Tak postępowali ludzie profesjonalnie przygotowani do swoich zadań, którzy dbali o swoje bezpieczeństwo.

Nie wiadomo, co Szyszkanynec robił w początkach wojny. Po jakimś czasie odnalazł się na stanowisku komendanta Ukraińskiej Policji Pomocniczej w Komańczy, którego funkcjonariusze wyjątkowo źle zapisali się w pamięci Polaków zamieszkujących powiat sanocki. Na hasło podane przez OUN Szyszkanynec – wraz z całą załogą posterunku, a także innymi ochotnikami z terenowej organizacji – poszedł do lasu i zaczął tworzyć sotnię (pododdział).

Dołączyła ona do innych grup, które utworzyły samodzielny kureń (większy oddział; nazwa wywodzi się od Kozaków zamieszkujących pierwotnie w jednej kurnej chacie). Z nominacji miejscowych władz OUN dowódcą „Bira” został Włodzimierz Szczygielski, komendant posterunku policji ukraińskiej w Medyce koło Przemyśla, który na polecenie OUN zdezerterował, podobnie jak Szyszkanynec, z podwładnymi do lasu.

Przyjął on pseudonim „Burłaka”. Kureń składał się z trzech sotni po 70 ludzi każda. Dowódcami poszczególnych sotni zostali: „Burłaka”, Szyszkanynec, który przyjął pseudonim „Bir”, i „Puchacz”, czyli Włodzimierz Kaczora. „Bir” zaczął kwaterować w rejonie Stężnicy koło Baligrodu.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here